Azərbaycana qarşı çağırışlarda şübhəli bilinən 7 türkiyəli beynəlxalq axtarışa verildi

Azərbaycanda hakimiyyətin zorla ələ keçirilməsinə, konstitusiya quruluşunun zorla dəyişdirilməsinə və dini nifrət və düşmənçiliyin qızışdırılmasına çağırışlarda şübhəli bilinən Türkiyədə yaşayan 7 şəxs barəsində qiyabi həbs qərarı çıxarılıb. Həmin şəxslər beynəlxalq axtarışa veriliblər.

Xəbər Yerində AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, Baş Prokurorluq tərəfindən ölkənin konstitusiya quruluşunun, ictimai təhlükəsizliyin, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının qorunması, eləcə də dini radikalizm və ekstremizm təzahürlərinin qarşısının alınması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir.

Bu çərçivədə oktyabrın 16-da Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru tərəfindən Cinayət Məcəlləsinin 281.2, 283.2.1 və 167-3.1-ci maddələri ilə cinayət işi başlanıb və ibtidai istintaqın aparılması Baş Prokurorluğun İstintaq idarəsinə həvalə edilib.

İstintaqın müəyyən etdiyi hallar

İbtidai istintaq zamanı toplanmış sübutlara əsasən, Türkiyədə fəaliyyət göstərən bir sıra şəxslərin müxtəlif sosial şəbəkələr və internet platformaları vasitəsilə Azərbaycanın konstitusiya quruluşunun zorla dəyişdirilməsinə, dövlət hakimiyyətinin zorla ələ keçirilməsinə, dini radikalizm zəminində zorakılığa, dini nifrət və düşmənçiliyin qızışdırılmasına yönələn materiallar hazırlayıb yaymalarına dair əsaslı şübhələr müəyyən edilib.

İstintaq materiallarına görə, həmin çıxış və paylaşımlar yalnız dini baxışların ifadə olunması və ya dövlət orqanlarının fəaliyyətinin tənqidi ilə məhdudlaşmayıb. Materiallarda zorakılığa və dövlətin konstitusiya quruluşunun qanunsuz yollarla dəyişdirilməsinə çağırışların əlamətlərinin olduğu bildirilir.

Hüquqi qiymətləndirmə zamanı materialların məzmunu, ifadələrin işlədildiyi kontekst, ictimaiyyətə çatdırılma üsulu, auditoriyası, yayılma xüsusiyyətləri və digər hallar araşdırılıb.

Təqsirləndirilən şəxslərin adları açıqlanıb

İstintaqın hazırkı mərhələsində toplanmış sübutlara əsasən, aşağıdakı 7 şəxs cinayət işi üzrə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunub:

1. Rıdvan Kaya – 1961-ci il təvəllüdlü, “Haksöz” jurnalı və “Haksöz Haber” internet resursunun müəllifi;
2. Zəkəriyyə Cəran – 1981-ci il təvəllüdlü, Abdullah İmamoğlu adı ilə tanınır, “Köklü Değişim” nəşrində yazıçı və “Değişim TV”nin aparıcısı;
3. Fatih Tezcan – 1976-cı il təvəllüdlü, “Analiz Merkezi” internet resursunun təsisçisi və “Fatih Tezcan’la Analiz Merkezi” proqramının müəllifi;
4. Ahmet Şanlı – 1971-ci il təvəllüdlü, “Ahmet Şanlı Hukuk Bürosu”nun rəhbəri;
5. Fahrettin Taşkaya Saral – 1971-ci il təvəllüdlü araşdırmaçı;
6. Abdurrahman Tumer – 1975-ci il təvəllüdlü, “Abdurrahman Tumer” adlı Facebook profilinin sahibi;
7. Alparslan Tanrıkulu – moderator və idmançı kimi fəaliyyət göstərən şəxs.

İstintaq materiallarına əsasən, həmin şəxslər sentyabrın 25-dən oktyabrın 18-dək X, Facebook, Instagram, YouTube, TikTok və digər internet informasiya ehtiyatlarında Azərbaycanda hakimiyyətin zorla ələ keçirilməsinə, konstitusiya quruluşunun zorla dəyişdirilməsinə, eləcə də zor tətbiq etməklə dini nifrət və düşmənçiliyin qızışdırılmasına yönələn çıxışlar etməkdə, dini radikalizm məzmunlu materiallar, foto və videolar yaymaqda və açıq çağırışlar səsləndirməkdə şübhəli bilinirlər.

Türkiyədəki aksiyalarda da çıxışlar ediblər

İstintaq materiallarına görə, Rıdvan Kaya oktyabrın 3-də Azərbaycanın İstanbul şəhərindəki Baş Konsulluğunun qarşısında keçirilən aksiyada çıxış edib.

Bundan başqa, Rıdvan Kaya və Zəkəriyyə Cəranın (Abdullah İmamoğlu adı ilə tanınan) oktyabrın 13-də Azərbaycanın Ankaradakı səfirliyinin qarşısında keçirilən aksiyada hakimiyyətin zorla ələ keçirilməsinə dair çağırışlar etdikləri və dini radikalizm məzmunlu çıxışlar səsləndirdikləri bildirilir.

Barələrində hansı qərar qəbul edilib?

Oktyabrın 19-da qeyd olunan 7 şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin aşağıdakı maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayətləri törətməkdə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilib:

• 281.2-ci maddə – Azərbaycan Respublikasında hakimiyyətin zorla ələ keçirilməsinə və konstitusiya quruluşunun zorla dəyişdirilməsinə yönələn açıq çağırışların təkrar törədilməsi;
• 283.2.1-ci maddə – dini düşmənçilik, dini radikalizm və dini fanatizm zəminində zor tətbiq etməklə dini nifrət və düşmənçiliyin salınması;
• 167-3.1-ci maddə – dini ekstremist fəaliyyəti həyata keçirməyə çağıran, belə fəaliyyəti əsaslandıran və onun zəruriliyinə bəraət qazandıran materialların hazırlanması, saxlanması və yayılması.

İstintaq orqanının vəsatətləri və ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurorun təqdimatları əsasında Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin qərarları ilə həmin şəxslər barəsində qiyabi həbs qətimkan tədbiri seçilib. Onlar beynəlxalq axtarışa veriliblər.

İstintaq davam etdirilir

Hazırda cinayət işi üzrə bütün halların obyektiv, tam və hərtərəfli araşdırılması, çağırışların məzmununun və yayılma şəraitinin müəyyənləşdirilməsi, materialların müəllifliyinin dəqiqləşdirilməsi, elektron sübutların toplanması və yoxlanılması istiqamətində zəruri istintaq hərəkətləri davam etdirilir.

Eyni zamanda, cinayət işi üzrə tədbirlərin həyata keçirilməsi məqsədilə beynəlxalq hüquqi yardım və əməkdaşlıq mexanizmlərindən istifadə olunur. Türkiyənin və digər tərəfdaş dövlətlərin aidiyyəti səlahiyyətli orqanları ilə qarşılıqlı fəaliyyət təmin edilir.

Baş Prokurorluqdan xəbərdarlıq

Baş Prokurorluq xatırladıb ki, Azərbaycan Konstitusiyası ilə hər kəsin vicdan və dini etiqad azadlığı, fikir və söz azadlığı, habelə qanuni vasitələrlə ictimai-siyasi mövqeyini ifadə etmək hüququ təmin edilir.

Bununla yanaşı, həmin hüquq və azadlıqlar dövlət hakimiyyətinin zorla ələ keçirilməsinə, konstitusiya quruluşunun zorakılıq yolu ilə dəyişdirilməsinə, dini nifrət və düşmənçiliyin qızışdırılmasına, eləcə də dini ekstremist fəaliyyətə açıq çağırışlar edilməsinə hüquqi əsas vermir.

Qurumun bəyanatında vurğulanıb ki, bu xarakterli çağırışların internet resursları, sosial şəbəkələr, videoplatformalar və digər elektron kommunikasiya vasitələri ilə hazırlanması və yayılması qanunvericiliklə müəyyən edilmiş məsuliyyətə səbəb olur.

Baş Prokurorluq bildirib ki, Azərbaycanın konstitusiya quruluşuna və ictimai təhlükəsizliyinə qarşı yönələn, dini zəmində zorakılığı və düşmənçiliyi təşviq edən əməllərlə bağlı məlumatlar araşdırılır. Şəxslərin vətəndaşlığından, yaşadıqları ölkədən, ictimai statusundan və istifadə etdikləri platformadan asılı olmayaraq, onlar barəsində qanunvericilikdə nəzərdə tutulan müvafiq prosessual tədbirlər görüləcək.