By Azərbaycanın əhalisi son 100 ildən artıq müddətdə 5 dəfədən çox artaraq 10,2 milyonu ötüb. Dövlət Statistika Komitəsinin uzunmüddətli statistik məlumatları ölkədə həm əhali artımının, həm də şəhərləşmə prosesinin dinamikasını ortaya qoyur.
Rəsmi statistikaya görə, 2025-ci ilin əvvəlinə Azərbaycanın əhalisi 10 milyon 224,9 min nəfərə çatıb. Onların 5 milyon 562,9 mini (54,4%) şəhərlərdə, 4 milyon 662 mini (45,6%) isə kənd yerlərində yaşayır.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, 1897-ci ildə ölkə əhalisi cəmi 1 milyon 806,7 min nəfər olub. Həmin dövrdə əhalinin 83,1 faizi kəndlərdə, cəmi 16,9 faizi şəhərlərdə yaşayırdı.
Statistika göstərir ki, ötən əsrin ikinci yarısından etibarən şəhərləşmə prosesi sürətlənib. 1970-ci ildə şəhər əhalisinin payı ilk dəfə 50 faizi keçərək 50,1 faizə yüksəlib. Hazırda isə ölkə əhalisinin yarıdan çoxu şəhərlərdə yaşayır.
Əhali artım tempi isə son illərdə əvvəlki dövrlərlə müqayisədə zəifləyib. Belə ki, 2025-ci ildə əhali cəmi 44,1 min nəfər və ya 0,4 faiz artıb. Halbuki 2008-ci ildə illik artım 142,5 min nəfər, 2011-ci ildə isə 124 min nəfər təşkil etmişdi.
Tarixi məlumatlar həmçinin İkinci Dünya müharibəsi illərində əhalinin azaldığını göstərir. 1942-ci ildə əhali 239 min nəfər, 1943-cü ildə isə daha 141,4 min nəfər azalıb. Sonrakı dövrdə isə yenidən artım qeydə alınıb.
Beləliklə, statistik göstəricilər Azərbaycanda əhalinin sayının artmaqda davam etdiyini, lakin artım tempinin son illərdə zəiflədiyini, eyni zamanda ölkədə şəhərləşmə prosesinin uzunmüddətli tendensiya olaraq davam etdiyini göstərir.
