By Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin avqustun 23-24-də Özbəkistana dövlət səfəri iki ölkə arasında siyasi, iqtisadi, humanitar və mədəni əlaqələrin daha da dərinləşdirilməsi baxımından mühüm nəticələrlə yadda qalıb. Səfər çərçivəsində yüksək səviyyəli görüşlər keçirilib, mühüm sənədlər imzalanıb, bir sıra birgə layihələrin təməli qoyulub və Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin yeni mərhələyə yüksəldiyi nümayiş etdirilib.
Səfərin əsas siyasi nəticəsi – “Əbədi dostluq” müqaviləsi
Avqustun 23-də Daşkənddə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev arasında təkbətək görüş keçirilib. Daha sonra iki ölkənin Ali Dövlətlərarası Şurasının üçüncü iclası baş tutub.
Görüşlərdə Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin hazırkı vəziyyəti və gələcək inkişaf istiqamətləri müzakirə olunub. Ticarət, sənaye kooperasiyası, energetika, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, mədəniyyət və digər sahələr üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi əsas mövzulardan olub.
Səfərin ən mühüm nəticələrindən biri isə “Azərbaycan Respublikası ilə Özbəkistan Respublikası arasında əbədi dostluq haqqında Müqavilə”nin imzalanması olub. Bununla yanaşı, Ali Dövlətlərarası Şuranın üçüncü iclasının Qərarı da imzalanıb.
Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev bu müqaviləni iki ölkə arasındakı münasibətlərin yeni mərhələsi kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, sənəd yalnız siyasi razılaşma deyil, qarşılıqlı əlaqələrin dərinləşdirilməsi və ümumi gələcəyin qurulmasına yönəlmiş iradənin ifadəsidir.
Ticarət dövriyyəsi 1 milyard dollara çatdırılacaq
Səfər zamanı iqtisadi əməkdaşlıq xüsusi diqqət mərkəzində olub.
Tərəflər Azərbaycanla Özbəkistan arasında ticarət dövriyyəsinin 1 milyard ABŞ dollarına çatdırılması imkanlarını müzakirə ediblər. Bununla bağlı konkret tədbirləri nəzərdə tutan proqramın qəbul edildiyi bildirilib.
Bununla yanaşı, prezidentlər sənaye kooperasiyasının yeni istiqamətlərini müəyyənləşdiriblər. Energetika, geologiya, kimya, tikinti, maliyyə, kənd təsərrüfatı və digər sahələrdə birgə layihələrin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.
Azərbaycan və Özbəkistan arasında artıq formalaşmış investisiya layihələri portfelinin də genişləndirilməsi planlaşdırılır. Prezident İlham Əliyev səfər zamanı birgə investisiyaların milyardlarla dollar təşkil edəcəyini və bunun artıq yalnız plan deyil, konkret layihə və müqavilələrə əsaslanan proses olduğunu vurğulayıb.
Özbəkistanda Azərbaycanın yeni layihələri
Səfər çərçivəsində Azərbaycanın Özbəkistanda həyata keçirdiyi bir sıra layihələrin açılış və təməlqoyma mərasimləri keçirilib.
Onlayn formatda keçirilən mərasimlər zamanı SOCAR-ın beş yeni yanacaqdoldurma məntəqəsi, “Sea Breeze Uzbekistan” yaşayış və istirahət kompleksi, “Baku City” yaşayış kompleksi, gümüş tərkibli filizin emalı üzrə zənginləşdirmə fabriki və meyvə bağları layihələrinin təməli qoyulub.
Bu layihələr Azərbaycanın Özbəkistan iqtisadiyyatına investisiya imkanlarının genişləndiyini və iki ölkə arasında biznes əlaqələrinin dövlətlərarası münasibətlərin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrildiyini göstərir.
“Azərbaycan” parkı Yeni Daşkənddə
Səfərin diqqətçəkən hadisələrindən biri də Yeni Daşkənd şəhərində “Azərbaycan” parkının təməlinin qoyulması olub.
Prezident İlham Əliyev və Prezident Şavkat Mirziyoyev parkın təməlqoyma mərasimində iştirak ediblər.
Parkda Azərbaycanın zəngin mədəniyyətini, çoxəsrlik tarixini və milli ənənələrini əks etdirən ictimai məkan yaradılacaq. Bakıda “Özbəkistan” parkının, Yeni Daşkənddə isə “Azərbaycan” parkının salınması iki xalq arasında dostluq və qardaşlığın simvolu kimi qiymətləndirilir.
Nizami Gəncəvi adına universitet açıldı
Daşkənddə səfərin digər mühüm hadisələrindən biri Nizami Gəncəvi adına Milli Pedaqoji Universitetin açılış mərasimi olub.
Prezident İlham Əliyev və Şavkat Mirziyoyev mərasimdə iştirak ediblər. Universitetin fəaliyyəti iki ölkə arasında təhsil və humanitar əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsi baxımından əhəmiyyətli addım kimi diqqət çəkib.
Prezidentlər qarşılıqlı olaraq yüksək dövlət ordenləri ilə təltif edildilər
Səfər zamanı Azərbaycan və Özbəkistan liderləri qarşılıqlı olaraq yüksək dövlət təltiflərinə layiq görülüblər.
Şavkat Mirziyoyev Prezident İlham Əliyevi Özbəkistanın ali dərəcəli “Dostluq” ordeni ilə təltif edib. Bu mükafat Azərbaycan və Özbəkistan arasında dostluq, strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik münasibətlərinin möhkəmləndirilməsinə verdiyi töhfəyə görə təqdim olunub.
Öz növbəsində, Prezident İlham Əliyev Şavkat Mirziyoyevi Azərbaycanın ən ali dövlət təltiflərindən biri olan “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edib. Bu qərar Özbəkistan liderinin iki ölkə arasında dostluq, qardaşlıq və müttəfiqlik əlaqələrinin inkişafındakı xidmətləri ilə əlaqələndirilib.
Qarabağın bərpasında Özbəkistanın dəstəyi xüsusi qeyd edildi
Prezident İlham Əliyev çıxışında Özbəkistanın Qarabağın bərpasında Azərbaycana göstərdiyi dəstəyi xüsusi vurğulayıb.
O qeyd edib ki, Qarabağın bərpasında Azərbaycana ilk dəstək verən ölkələrdən biri Özbəkistan olub. Bu baxımdan iki ölkə arasında münasibətlərin yalnız siyasi və iqtisadi əməkdaşlıqla məhdudlaşmadığı, həm də qarşılıqlı dəstək və həmrəyliyə əsaslandığı nümayiş etdirilib.
Bakı və Daşkənd arasında yeni simvolik bağ
Səfər zamanı Azərbaycan və Özbəkistanın paytaxtlarında iki ölkənin adını daşıyan parkların yaradılması da diqqət çəkib.
Bakıda “Özbəkistan”, Yeni Daşkənddə isə “Azərbaycan” parkının salınması xalqlar arasında ortaq tarixin, mədəni yaxınlığın və qarşılıqlı hörmətin simvolu olacaq.
Daşkənddən Buxaraya – tarixi irslə tanışlıq
Səfərin ikinci günü Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Daşkənddən Buxara şəhərinə gediblər. Burada Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev və xanımı Ziroatxon Mirziyoyeva onları qarşılayıblar.
Dövlət başçıları və birinci xanımlar Buxarada İsmayıl Samani türbəsi, “Ark” qalası və “Poyi-Kalon” kompleksi ilə tanış olublar. Bu səfər iki ölkə arasında yalnız siyasi və iqtisadi deyil, tarixi-mədəni əlaqələrin də ön planda olduğunu göstərib.
Səfərin ümumi mənzərəsi
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfərinin nəticələrini bir neçə əsas istiqamətdə ümumiləşdirmək mümkündür: “Əbədi dostluq haqqında Müqavilə”nin imzalanması, Ali Dövlətlərarası Şuranın qərarlarının qəbul edilməsi, ticarət dövriyyəsinin 1 milyard dollara çatdırılması hədəfinin müəyyənləşdirilməsi, milyardlarla dollarlıq birgə investisiya layihələrinin genişləndirilməsi, yeni sənaye və enerji layihələrinin təməli, təhsil və mədəni əlaqələrin inkişafı.
Bu baxımdan 23-24 avqust tarixlərində baş tutan səfər Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərində növbəti mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Səfər zamanı qəbul edilən qərarlar və imzalanan sənədlər iki ölkənin strateji tərəfdaşlığının daha konkret iqtisadi, siyasi və humanitar layihələrlə möhkəmləndirilməsinə hesablanıb.
Səfər avqustun 24-də Buxara Beynəlxalq Hava Limanında Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyevanın Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev və xanımı Ziroatxon Mirziyoyeva tərəfindən yola salınması ilə başa çatıb
